Zwartz bestaat dit jaar 190 jaar. Een mijlpaal die we niet ongemerkt voorbij laten gaan. Sinds 1835 zijn we als textielproducent actief in Oldenzaal. Nog altijd opereren we zelfstandig, met eigen productie, en als familiebedrijf. Die combinatie, onafhankelijk, innovatief en generaties lang doorgegeven, is in de Nederlandse textielwereld een zeldzaamheid geworden. Voor ons is het de standaard. We kijken graag kort terug op hoe het allemaal begon, en welke keuzes ons hebben gebracht tot waar we nu staan.

Van bijnaam tot bedrijfsnaam

De naam Zwartz vindt zijn oorsprong bij Izak Salomon, die in 1801 vanuit het Duitse Guntersblum naar Oldenzaal kwam. Hij werd daar al snel ‘de Zwarte’ genoemd, ter onderscheid van een naamgenoot met een witte baard. Die bijnaam werd uiteindelijk ook zijn officiële achternaam: Zwartz.

Zijn zoon, Salomon Izak Zwartz, startte in 1835 met een eigen productie. Hij plaatste ongeveer veertig weefgetouwen bij boeren in de regio en leverde garen voor het weven van bombazijn, een stevige stof van linnen en katoen. Daarmee begon Zwartz als zelfstandige fabrikant in een tijd waarin de textielindustrie nog grotendeels ambachtelijk was.

Groeien in eigen tempo

In 1845 zette Zwartz een eerste stap richting professionalisering met de aankoop van een fabriek en erf aan de Hofstraat in Oldenzaal. Uit bronnen blijkt dat hier in 1848 ongeveer negen mensen werkzaam waren.

Tot 1864 vertoonde Zwartz nog veel overeenkomsten met andere textielbedrijven in Nederland. Daarna veranderde dat snel. De opkomst van industriële productie maakte de positie van kleine fabrikanten kwetsbaar. Wie niet kon investeren in stoommachines, moest zich aanpassen of verdween.

Zwartz koos voor het eerste en schakelde over op de productie van linnen en jute. Met name jute bood nog mogelijkheden binnen de bestaande huisnijverheid, in tegenstelling tot katoenweefsels die steeds vaker machinaal werden geproduceerd. Zo kon Zwartz nog enige tijd op de oude voet verder.

Toen ook de productie van jute industrialiseerde en de traditionele werkwijze niet langer kon concurreren met stoom aangedreven juteweverijen, stond de tweede generatie – Nathan, Izak en Salom, zonen van Salomon Izak – opnieuw voor een keuze: wat nu?

Zwartz besloot zich om te vormen tot een handelsonderneming. Door kant-en-klare materialen in te kopen en onder eigen naam te verkopen, hoefde het bedrijf niet de concurrentie aan te gaan met de opkomende, machinaal werkende juteweverijen. In de jaren die volgden werd de inkoop van garens geleidelijk afgebouwd, terwijl de handel in kant-en-klare materialen, zoals jute- en linnen producten, juist groeide. In 1907 stopte Zwartz volledig met de eigen productie en waren ze officieel een handelsbedrijf.

In de jaren die volgden, onder leiding van de derde generatie – de neven Salomon Izak (jr.) en Albert Zwartz – sloeg het bedrijf opnieuw een andere weg in. Zij zagen kansen in de veranderende markt en startten in 1924 met het assembleren van matrasovertrekken. Na drie jaar werd, mede om financiële redenen, besloten om ook de volledige productie weer in eigen huis te brengen. Zwartz was daarmee opnieuw een productiebedrijf.

De productie groeide snel. Om die groei op te vangen, werd in 1927 een eigen fabriek gebouwd aan de Parallelstraat in Oldenzaal. Zwartz breidde verder uit, met zowel de productie van matrasonderleggers als een toenemende handel in juteweefsel, tarpaulins, matraslinnen en behanglinnen. Door uitbreiding van het magazijn en de logistieke afdeling besloeg het bebouwde oppervlak in 1938 meer dan 1.500 m².

Nieuwe koers en internationale groei

Na de Tweede Wereldoorlog nam Herbert Frederik Zwartz, zoon van Albert, het roer over. Groei en innovatie staan centraal in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Het bebouwde oppervlak groeide in deze jaren fors: van 1.500 m² naar ruim 9.000 m². Deze uitbreiding ging hand in hand met investeringen in nieuwe machines en extra opslagcapaciteit.

In de jaren zestig zette Herbert een belangrijke stap: de ontwikkeling van textiel wandbekleding. Hiervoor werd een aparte dochteronderneming opgericht, Murlin Company. Het product vond afzet in binnen- en buitenland, van kantoren en woningen tot hotels en horeca.

De innovatieve houding van Zwartz bleek van grote waarde tijdens de textielcrisis van de jaren zeventig. Terwijl veel bedrijven in de regio verdwenen door toenemende concurrentie uit lagelonenlanden, wist Zwartz zelfstandig te blijven. Door continu te vernieuwen, scherp naar de markt te kijken en te kiezen voor toepassingen met toegevoegde waarde, bleef het bedrijf overeind.

In 1985 vierde Zwartz haar 150-jarige bestaan. Ter ere hiervan werd een boek uitgebracht over de geschiedenis van het bedrijf genaamd “Elke dag een draadje”. Het documenteerde de rol van de familie en vakmanschap in de geschiedenis van Zwartz.

In de jaren negentig kwam met Ronald Albert Zwartz de vijfde generatie aan het roer. Hij nam het stokje over van zijn vader Herbert en koos voor een koers gericht op modernisering en verdere internationalisering. Door het assortiment uit te breiden met specialistische textiel oplossingen wist Zwartz zich staande te houden, ook in een tijd waarin veel andere textielbedrijven in de regio verdwenen.

Verhuizen, verbreden en verder

In 2002 verhuisde Zwartz naar het huidige pand aan de Münsterstraat in Oldenzaal. Met moderne productiehallen en technische faciliteiten kreeg het bedrijf hier de ruimte om verder te groeien en nieuwe textiel oplossingen te ontwikkelen.

Vijf jaar later volgde een volgende stap in die ontwikkeling: de oprichting van Zwartz Laminating & Converting. Voor deze uitbreiding werd een aparte hal gebouwd, speciaal ingericht voor het lamineren, consolideren en converteren van textiel en andere non-woven materialen. Sindsdien is lamineren een vast onderdeel van onze werkwijze. Het stelt ons in staat om textiel niet alleen zelf te produceren, maar ook direct te bewerken tot producten die naadloos aansluiten op de wensen van onze klanten.

De geschiedenis van Zwartz wordt gekenmerkt door voortdurende vernieuwing en het ontwikkelen van nieuwe toepassingen. In 2012 mondde dat uit in de oprichting van Zwartz Decorations. Dankzij een breed palet aan materialen, weefconstructies en kleuren wist Zwartz in korte tijd een omvangrijk assortiment voor de decoratieve sector te introduceren.

In 2024 hebben we onze missie aangescherpt: Zwartz wil een duurzame koploper zijn in de textielsector, zowel in productie als in assortiment. We zetten daarom breed in op het gebruik van natuurlijke vezels, in de Eco-Line van Zwartz Decorations én in onze grootschalige textielproductie voor diverse technische toepassingen. Daarnaast leggen we sterk de focus op het terugdringen van microplastics in bodem en water door, waar technisch mogelijk, natuurlijke en biologisch afbreekbare geotextielen toe te passen. Begin 2025 hebben we de eerste stappen verder geconcretiseerd met de installatie van meer dan 800 zonnepanelen op het dak van onze productiehal, zodat we zo veel mogelijk op eigen duurzame stroom kunnen draaien.

Zes generaties verder

Inmiddels staat sinds kort de zesde generatie aan het roer: Roderik Zwartz heeft dit jaar het stokje overgenomen van zijn vader Ronald. Net als zijn voorgangers combineert hij kennis van de markt met betrokkenheid bij productie, mensen en klanten. Onder zijn leiding ligt de nadruk nog sterker op innovatie en ontwikkeling: het onderzoeken van nieuwe toepassingen, het inzetten van natuurlijke vezels als alternatief voor synthetische materialen en het verder uitbouwen van onze rol als expert in de markt.

Vooruit met oog voor de praktijk

Zwartz heeft zich altijd aangepast aan de eisen van de tijd. Dat is de reden dat we na 190 jaar nog steeds bestaan. Vandaag richten we ons op drie pijlers die samen onze toekomst bepalen. Met Zwartz Decorations leveren we hoogwaardige en duurzaam geproduceerde decoratiematerialen, lokaal gemaakt in Oldenzaal en met Europese kwaliteit. Met Zwartz Laminating zetten we onze kennis en ervaring in om klanten te adviseren over materiaalkeuzes en productieprocessen, en brengen we nieuwe eigenschappen aan diverse materialen met onze lamineermachines. 

Vanuit onze eigen weverij produceren we nog altijd technisch textiel van natuurlijke vezels voor diverse toepassingen in de techniek, landbouw, grond, weg en waterbouw en meer. Hiermee blijven we werken aan nieuwe oplossingen die aansluiten op de technische én ecologische eisen van onze klanten. 

190 jaar ervaring heeft ons gebracht waar wij nu staan. Het maakt ons de expert die niet alleen produceert, maar meedenkt en richting geeft. Die drang om te vernieuwen zit in onze werkwijze en in de mensen die het bedrijf maken. Daarmee bouwen we door. Op naar de 200 jaar.